Jestem bardzo poruszona nagłą śmiercią Piotra Wesołowskiego, naszego kolegi z X, a przede wszystkim z Tak to widzimy… Piotr lubił inny typ muzyki niż ja (co widać choćby w jego Wykopalistach), ale chętnie czytał moje teksty o muzyce klasycznej. Przypominając tutaj kilka pięknych i smutnych utworów, chciałam prosić Was o chwilę zadumy i ciepłe wspomnienie o Zmarłym.
Thomas Tallis – Miserere Nostri (1575)
Oparty tylko na trzech słowach – Miserere nostri, Domine (Zmiłuj się nad nami, Panie) – siedmiogłosowy hymn pokutny Tallisa, angielskiego kompozytora okresu renesansu, jest doskonale skonstruowanym wyrazem żalu. Dwa górne głosy wznoszą się w kanonie (z różnicą pół taktu między nimi) ponad cztery niższe, z których każdy wykonuje tę samą melodię, ale w innym tempie lub w inwersji. Siódma partia, tenorowa, jest skomponowana swobodniej.
Wolfgang Amadeus Mozart – Requiem d-moll – VI. Lacrimosa (1791)
Podniosła i poruszająca, ta sekwencja to ostatnia część mszy żałobnej, jaka wyszła spod’ ręki Mozarta. Niedokończone dzieło po śmierci kompozytora uzupełnili jego uczniowie i współpracownicy, między innymi Franz Xaver Süssmayr. Tu Lacrimosa wykorzystana we fragmencie filmu Amadeusz Miloša Formana.
Ludwig van Beethoven – Allegretto z VII Symfonii, op. 92 (1812)
Ta część symfonii już na premierze wzbudziła entuzjazm słuchaczy, którzy wymusili jej bisowanie. Fascynujące swoim rytmem, Allegretto jest często wykonywane oddzielnie na koncertach. Wykorzystano je w wielu filmach, w tym w biografii Beethovena Wieczna miłość Bernarda Rose’a (1994), Fotografie elfów Nicka Willinga (1997), Magii uczuć Tarsema Singha (2006) czy w kulminacyjnej scenie (pierwszym wojennym przemówieniu Jerzego VI) nagrodzonego Oscarem filmu Jak zostać królem Toma Hoopera (2010). Pojawiło się również w X-Men: Apocalypse (2016) Bryana Singera.
Gustav Mahler – Adagietto z V Symfonii (1901/2)
Utwór ten, skomponowany na instrumenty smyczkowe i harfę, balansuje między pieśnią miłosną a elegią; często interpretuje się go zarówno jako wyznanie, złożone żonie Almie, jak i medytację nad ludzką śmiertelnością. Kompozytor tworzy atmosferę zawieszenia w czasie, głęboko romantyczną, a jednocześnie zabarwioną smutkiem. Muzyka, uwieczniona w filmie Śmierć w Wenecji Luchina Viscontiego, pokazuje zdolność Mahlera do łączenia piękna i rozpaczy.
Samuel Barber – Adagio na smyczki (1936)
Adagio Barbera, jeden z najbardziej rozpoznawalnych utworów muzyki symfonicznej, ma stosunkowo nieskomplikowaną formę, ale wywiera mocne wrażenie na słuchaczach. Wpływ ten wynika z prostoty instrumentacji i niespiesznego wznoszenia się utworu do porywającego, pełnego emocji punktu kulminacyjnego. Kompozycję tę wykorzystano w filmie Pluton Olivera Stone’a o wojnie w Wietnamie. Pierwotnie zastosowano ją jako tymczasową ścieżkę dźwiękową, ale ostatecznie reżyser zdecydował się zachować w filmie muzykę Barbera, tak dobrze podkreślającą bezsens wojny.
John Williams – Temat z filmu Lista Schindlera (1993)
Główny temat z filmu o Holokauście w reżyserii Stevena Spielberga jest równie piękny, co wzruszający. Williams, pisząc utwór na skrzypce i orkiestrę, miał na myśli znakomitego skrzypka Itzhaka Perlmana. Perlman wykonał tę kompozycję na oryginalnym nagraniu do filmu. Solo skrzypcowe jest jednocześnie piękne i smutne, melodia rozwija się na tle instrumentów dętych drewnianych, smyczkowych i harfy.